Turkey: Nearing the End of its “Winter Sleep” (Research Turkey)


AKP (Justice and Development Party), which came to power in 2002, managed to get 43% of the popular vote in March 2014 local elections despite Gezi protests and corruption investigations that started after 17 December 2013. This article analyses the political reasons behind AK Party’s six elections and two referenda successes since 2002. Based on Soma mining disaster, the neoliberal policies of Turkey and the dynamics of the Presidential and General Elections, both of which will take place in the next twelve months, are investigated in this article.


On May 24, 2014, for the second time in the history of the Cannes Film Festival, a Turkish film won the festival’s highest accolade, the Palme d’Or. 32 years ago, the award went to Yılmaz Güney’s “Yol” (“The Way”), a film made in the oppressive atmosphere following the 1980 military coup; thus, it hardly seems a coincidence that Nuri Bilge Ceylan’s “Winter Sleep” (“Kış Uykusu”), filmed in today’s increasingly authoritarian Turkey, has won the same prize. As a matter of fact, Ceylan announced at the award ceremony that he was dedicating “Winter Sleep” to the young people who lost their lives during the Gezi protests. Interestingly, Turkish TV channels did not – or could not – broadcast the award ceremony, as Prime Minister Recep Tayyip Erdoğan was giving a speech in Cologne, Germany at the same time.

The AKP was expected to suffer in the local elections of March 30, 2014 due to several factors. First, there were the Gezi protests – in which hundreds of thousands of people marched against the country’s increasing authoritarianism – along with the brutal suppression of growing public opposition by police violence. Second, a corruption probe of prominent figures in the ruling party began on December 17. Prior to the elections, it was predicted that AKP would lose a huge number of votes after tape recordings of conversations between Prime Minister Erdoğan and his family, his ministers, and his business associates – which were said to constitute evidence of bribery – were released on the internet. Numerous allegations of corruption emerged at the time, such as the involvement of Erdoğan’s ministers in the illicit gold trade with Iran; the favoritism shown by AKP municipalities to pro-AKP construction companies in granting permission to build on valuable locations in the city center; and the purchase of newspapers and TV channels by businessmen with close ties to the Prime Minister, with the aim of creating a pro-government media.

In light of these allegations, Erdoğan set himself the goal of winning 38.8% of the vote – the same percentage the AKP received in the 2009 local elections – rather than the 50% of the vote which the AKP netted in the 2011 general elections.[1] Though the AKP’s votes decreased from 21 million in the 2011 general elections to 19 million in this year’s local elections, and though its percent of the vote went down to 43%, Erdoğan proved unbeatable yet again. Over the past 12 years, the AKP has won six elections and two referendums by a wide margin. The 90% of the electorate that voted for the AKP in the 2011 elections has continued to support the party, showing that it either disregarded the corruption allegations or else has embraced the common sentiment that “There would still be corruption even if the opposition parties came to power; the AKP at least provides services to the people.” This article will address the issue of why, despite increasing political authoritarianism and allegations of corruption, a large segment of society continues to support the AKP, remaining in a “Winter Sleep.”

Without a doubt, Erdoğan’s great oratorical skill, political charisma, and knack for image management have played a large part in his success at the ballot box. Let prosecutors, opposition parties, and the media claim what they would; for three and a half months prior to the elections, in public squares, in newspapers, and on television channels[2], Erdoğan repeatedly declared that such allegations had been cooked up by foreign interests (international lobbies) and traitors in collusion with those interests. Does the fact that the AKP – despite these controversies – got 43% of the vote in the March 30 local elections mean that most voters ignored the corruption allegations? Or does it mean that the AKP electorate was swayed by Erdoğan’s question, “How could the national income increase from 230 billion dollars to 800 billion dollars in 10 years in a country where there is corruption?”[3] Konda Research and Consultancy has found that 77% of Turkish society believes that government ministers and their sons were bribed, while according to the Metropoll Research Company, 60% of Turkish people approve of the corruption and bribery investigations.[4] However, the same research companies also predicted that even if the majority of the electorate believed in the allegations of corruption and bribery, it would continue to support Erdoğan; the election results have shown this to be case. In order to understand which way Turkish politics are heading prior to the presidential elections in August 2014 and the general elections in June 2015, it is crucial to answer the question of why the electorate continues to support the ruling party. Contrary to the claim of political commentator Ömer Laçiner – who has said that if the AKP won more than 40% of the votes, it would mean that voters approved of corruption – the Turkish electorate votes based on economic motives (as in many Western democracies) and therefore supports the AKP.[5] The main question, however, is this: how long will it be possible to sustain the neoliberal economic policies which began to be implemented during the Özal era and which were embraced by the AKP – policies which account for much of the party’s electoral success?

The Mirror of the Turkish Political Economy: The Soma Mine Disaster

The Soma mine disaster of May 13, 2014, in which 301 people died, was one of the most deadly workplace accidents the world has seen in its 250-year history of industrialization. However, shortly before the accident, the mine where this tragedy took place was portrayed by its owner and several government ministers as a model establishment. The General Directorate of Turkish Coal (TKİ) mined 1 million tons of coal in 2004; after the mine was privatized in 2005, this amount increased to 3.4 million tons. In 2011, 65% of a total of 11.3 million tons of coal was extracted from those privatized mines.[6] Furthermore, at a press conference two years ago, the owner of Soma Holding explained how his company had lowered the cost of extracting coal from 130-140 dollars (its cost under the TKİ) to 23.8 dollars.[7] Visiting the mining facilities at Soma just nine months before the disaster, Minister of Energy and Natural Resources Taner Yıldız declared that “this mine is an exemplary one.”[8] Indeed, the process by which coal is extracted at a low cost and at a high profit is a good way to understand Turkey’s transformation over the past 12 years: 1) The government reduces costs by leasing its coal mines to private companies. 2) Mining companies employ thousands of workers in the coal mining sector, turning the profits they make from their mines into an investment in the sector which drives the Turkish economy: construction. 3) The government distributes the cheap coal to the poor, thus maintaining support for the ruling party. In short, until the day of the fatal accident, a wide-scale system of patronage and populism, benefiting the ruling party, was in place in the “perfectly run” mines of Soma. This system encompassed different sectors such as mining and construction, providing sundry benefits such as increased employment and continued electoral support for the AKP. Considering that the amount of coal distributed to the poor exceeded two million tons (20% of the amount extracted annually at Soma) and that an average of two million families are receiving this aid, we are speaking of a populism which affects eight million people.[9] When one also considers that the CEO of Soma Holding also owns a 56-storey skyscraper called the Spine Tower in the center of Istanbul (at a height of 227 meters, it is one of the city’s tallest skyscrapers), the Soma disaster clearly reflects the state of the Turkish economy today.

Right after the Soma tragedy, Prime Minister Erdoğan described this disaster – in which 301 people lost their lives – as an ordinary accident, saying that “Such occurrences are normal. In the literature on the subject, one speaks of a ‘work accident.’ These events are natural and inevitable.”[10] The efforts of the government to portray the accident as an ordinary occurrence by citing examples of coal mine accidents in Europe and the USA from the second half of 19th century and the beginning of the 20th century prove that Turkey has reverted to the status quo in the West prior to the rise of social democracies, with profit being a higher priority than worker safety and working conditions. Rendering the coal miners’ unions powerless, putting pressure on workers to produce more through the subcontracting system, ignoring the serious flaws and deficiencies in the mines which became known during inspections by state officials (for fear that they would slow down production and reduce profits) – these were the main reasons why 301 workers lost their lives.

Another point to be emphasized is that the AKP won the local elections in Soma with a strong margin (43% of the vote) just a month and a half before the disaster. Working under tough conditions for 1400 TL per month (one and a half times the minimum wage), the workers significantly increased their expenditures on housing, cars, and household appliances, having taken out bank loans for this purpose. This reality is best illustrated in the answer of coal miner Bayram Çakan to a question by a reporter from NTV immediately following the disaster: “Will you go back into the mine?” “Yes, we have to, because we have debts with the bank. We have to pay them.”[11] In short, coal miners have become dependent on banks, taking on a heavy burden of debt to fund their increased levels of consumption; as a result, they are obliged to work without complaint under dangerous and life-threatening conditions.

Building a Society Dependent on Consumption and Loans

One of the main arguments Erdoğan often uses when giving electoral campaign speeches in public squares is that the national income has increased threefold, now exceeding 10 thousand USD. Accordingly, Süleyman Demirel’s campaign slogan in the 1991 elections promising “two keys” (a house and a car) for every family came true 20 years later under the AKP. The underlying cause of Erdoğan’s victories at the ballot box has been his ability to deliver on this pledge of “two keys,” which was regarded as a mere daydream during the 1990s. Indeed, while there were 4.6 million automobiles in Turkey in 2002, this number doubled after the AKP came to power, reaching nine million by 2013. The number of automobile sales increased from 91 thousand to 665 thousand during the same period.[12] In similar fashion, there has been a boom in the construction sector as well. Fewer than 200 thousand apartments were granted licenses in 2002; after 2005, this number fluctuated between 500 and 600 thousand every year.[13] Since 2002, Turkey has spent an average of 53 billion USD annually (18 billion from the state and 35 billion from the public); total expenditures on construction have exceeded 600 billion dollars under Erdoğan.[14] Lower interest rates for loans in Turkey, along with increased global capital, paved the way for the boom in consumption during these years. While the monthly interest on mortgages was above 5% in 2002, it had decreased to 0.68% by 2013. With the decrease in interest rates, consumer loans grew 125 times in 12 years, increasing from 2 billion lira to 249.5 billion lira, while there was a 21-fold increase in credit card debt, from 4 billion lira to 84 billion lira.[15] During the same period, the usage volume of mortgage credit increased more than 500 times as well.[16] In short, the consumption boom experienced by the lower and middle classes was financed by bank loans; the primary concern of these classes today is how they will pay back their accumulated debts to the banks. On the one hand, millions of families now possess things they could only dream about before, such as houses and cars; on the other hand, due to their huge debts to the banks, they have become guarantors for the perpetuation of the current political and financial system. Under the AKP government, a new kind of citizenry has been created, one which has increased its levels of consumption while becoming dependent on bank loans; in return, it unquestioningly accepts the life and working conditions imposed by the current system. For these citizens, increasing interest rates due to potential instability would mean the end of consumption and higher levels of debt to the banks. The argument that Prime Minister Erdoğan constantly employed during the Gezi protests – that the “interest lobby” was behind the protests – was thus striking. He defined this lobby as murky groups who stood to gain enormously from increased interest rates in Turkey. So far, Erdoğan has been successful at consolidating the support of the electorate for his party, portraying his opponents as a threat to the lower and middle classes’ welfare and their ability to repay their debts. In this context, all those who criticize the government have been accused by the AKP of seeking to destabilize Turkey’s economy: those who oppose turning city parks into shopping malls, those who speak out on the lack of inspection and other work safety problems following the 301 deaths in Soma, those who demand a serious investigation into allegations of corruption and bribery, and those who protest against hydroelectric and nuclear power plants, which are extremely harmful to the environment. In his public speeches – which are broadcast live by several TV channels and reach large numbers of people – the prime minister has constantly stressed the importance of stability, defining all of his party’s opponents as threatening groups trying to undermine Turkey’s economic boom. The high percentage of the vote which he has received at the ballot box so far has demonstrated the success of Erdoğan’s strategy in terms of winning over the masses.


During the Özal era in the 1980s, neoliberal policies based on privatization, marketization, and de-unionization began to be implemented in Turkey. Public enterprises were closed down as a result of privatization, while foreign investment was promoted, along with a lifting of state subsidies on agriculture and a freeing-up of foreign trade. However, until the AKP came to the power in the 2000s, this process was only able to continue in fits and starts. In particular, the Kemalist bureaucracy which maintained a powerful influence over the judiciary and military was sometimes opposed to the implementation of neoliberal policies, which were claimed to be against the principles of nationalism and statism. The 2001 crisis – as one of the major economic crises in the history of the Turkish Republic – not only eradicated opposition to neoliberal policies, but also led to the disappearance of the centre-right political parties that were blamed for the crisis. It was under these circumstances that the AKP won the elections; since 2002, it has privatized almost all public enterprises and supported subcontracting and de-unionization.[17] Green spaces and historical sites have been plundered as a result of urban transformation and the boom in construction sector, while the mining, construction, and energy sectors have been given free rein to despoil Turkey’s natural resources, in a manner befitting the “K” in the AKP’s name (standing for kalkınma or development). In the post-2002 era, the Secularism/Islamism debate has been the main obstacle to criticizing neoliberal policies. The criticisms of the AKP made by the CHP (the main opposition party) have only focused on the issue of secularism. As a result, Turkey’s neoliberal transformation – which has gone unchallenged – is now complete. As mentioned above, improvements in the welfare of the lower and middle classes, which depended on bank loans, have played a significant role in maintaining their support for the AKP.

Slavoj Žižek’s argument that the marriage between capitalism and democracy ended during the 2000s – and that capitalism functions much more efficiently under Asian-style authoritarian regimes than in Western democracies – is useful in evaluating the developments that have recently been taking place in Turkey.[18] On the one hand, the AKP has created its own enterprises, media, civil society, and elites; on the other hand, existing financial and industrial enterprises have profited from the increase in consumption due to large numbers of people taking out bank loans.[19] Pro-government companies share the income doled out by the government, while the media under their control follows a policy of disseminating information that will ensure the smooth functioning of this system, rather than question it. Elites promoted due to their loyalty to the AKP rather than on their merits – along with the civil society organizations they control – serve to legitimize the political and financial policies implemented by the ruling party. A power structure based on consumption and consumer debt has been able to win three successive elections with an increased number of votes each time, something unprecedented in Turkish politics. In the process, everyone speaking out against the government and voicing concerns about allegations of corruption has been branded as a “traitor” attempting to stop Turkey’s rise.

Thus, returning to Žižek’s argument, the question of how successful the marriage between capitalism and an authoritarian political regime has been – or how long this system can continue – is being answered right before our eyes here in Turkey. A political/economic system currently prevails in Turkey which would be unthinkable in Western countries, where one could hardly imagine converting New York’s Central Park or London’s Hyde Park into shopping malls, or shrugging at a coal mine disaster in which hundreds of people have died. Thus, the gap between Turkey and the Western democracies has widened. However, the ruling elites in Turkey cannot sustain themselves through natural resource-based profiteering, as in Russia; nor do they have the capacity to compete with rivals through a cheap labor force within a closed political system, as in China.

The economic boom that we have experienced over the past 12 years has been possible due to several factors. First, there has been an increase in welfare and consumption based on bank loans and debts. Second, cities, natural areas, and – as was seen in Soma – the labor force have been put in the hands of capital and industry, which are untrammeled by legal oversight. A system which seemed perfect on paper led to disaster in Soma; as we have explained, this system will determine Turkey’s financial and political future on a larger scale, as well. However, large numbers of people – from the highest levels of the ruling party to the poorest classes – insist on believing in this illusion, and will go on doing so until they awaken with a bang from their “Winter Sleep.” In recent years, Turkey has shown some signs of an awakening; however, in light of its growing authoritarianism, this awakening will no doubt be a difficult experience. Turkey’s “Winter Sleep” will end painfully, for – as was seen in Soma – the government does not hesitate to exploit religion in order to deflect criticism of itself (as when it referred to the workers who died as ‘martyrs,’ or called the Soma tragedy ‘destiny’). The rise in the living standards of the AKP’s lower and middle class supporters – being based on debt – has reached unsustainable levels, while the coalition of ruling elites which has reaped the fruits of this system is staying in power through the use of steadily increasing violence. When all of these things are taken into account, a crisis seems inevitable.

Dr. Behlül Özkan, Marmara University, İstanbul

Please cite this publication as follows:

Özkan B. (June, 2014), “Turkey: Towards the End of the “Kış Uykusu” (“Winter Sleep”)”, Vol. III, Issue 6, pp.13-20, Centre for Policy and Research on Turkey (Research Turkey), London, Research Turkey. (http://researchturkey.org/?p=6428)


[1]“Anketler yüksek ama hedefi düşük” (“The poll numbers are high but the goal is low”), Cumhuriyet, 20/02/2014, http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/turkiye/43119/Anketler_yuksek_ama_hedefi_dusuk_.html.

[2] “Başbakan Erdoğan’dan açıklama: Bunun adı vatana ihanettir” (“A statement from Prime Minister Erdogan: this is treason”), Hürriyet, 07/12/2013, http://www.hurriyet.com.tr/gundem/25300802.asp; Sedat Ergin, “Vatan haini enflasyonu yaşayabiliriz” (“We may experience treasonous inflation”), Hürriyet, 28/01/2014.

[3] “Başbakan Erdoğan’dan Flaş Açıklamalar” (“Breaking News: Statements by Prime Minister Erdoğan”), Sabah, 04/02/2014, http://www.sabah.com.tr/Gundem/2014/02/04/basbakan-erdogandan-flas-aciklamalar.

[4] Ayşe Sayın, “Aziz Nesin’lik tespit: Soyduysa beni soydu” (“A verdict worthy of Aziz Nezin: If he robbed anyone, he robbed me”), Cumhuriyet, 05/02/2014; “Türkiye’nin Nabzı Ocak 2014,” Metropoll, http://www.metropoll.com.tr/report/turkiyenin-nabzi-ocak-2014-yolsuzluk-ve-cemaat-hukumet-tartismalari.

[5] Ömer Laçiner, speaking on March 14, 2014, on the CNNTürk TV program Habere Dair.

[6] Neşe Karanfil, “Rödövans Bereketi” (“The Bounty of Royalty”), Radikal, 21/05/2014.

[7] Vahap Munyar, “TTK 10 milyar lira alacak” (“TTK will receive 10 billion Turkish lira”), Hürriyet, 30/09/2012.Review Android Smartphone

[8] “Taner Yıldız 10 Temmuz’da Soma’daydı” (“Taner Yıldız was in Soma on the 10th of July”), Doğan Haber Ajansı, 21/05/2014, http://www.dha.com.tr/taner-yildiz-10-temmuz-2013-te-soma-komur-isletmelerine-ait-bir-ocaktaydi_676837.html.

[9] “Yoksula 10 yılda 17.2 milyon ton kömür” (“17.2 million tons of coal for the poor over 10 years”), Sabah, 01/03/2014.

[10] “Bu işin fıtratında kaza var” (“Accidents are part of this line of work”), Radikal, 15/05/2014.

[11] Likewise, nearly all the coal miners who appeared on Uğur Dündar’s TV show Halk Arenası on May 15, 2014 explained that they have large debts to the banks.

[12] “Geçmiş hükümetlerin yapamadığını yaptık” (“We have done what past governments could not), AK Parti, http://www.akparti.org.tr/mobil/haberler/gecmis-hukumetlerin-yapamadigini-yaptik/56592. Erdoğan has constantly underlined the fact that the AKP has increased the sales of refrigerators from 1 million to 2 million during his tenure.

[13] “Konut Sektörü Değerlendirme Sunumu,” Konutder, http://konutder.org.tr/upload/raporlar/da34e3a5574e29e97e04d5d902b99572.pdf. In 2010, a record number of buildings were granted licenses, exceeding 900 thousand.

[14] Mustafa Sönmez, “Major detention for Turkey’s construction boom,” Hürriyet Daily News, 04/01/2014.

[15] “3 milyon kişi kara listede” (“3 million people are on the blacklist”), Hürriyet, 25/03/2014.

[16] According to the BDDK, while the volume of mortgage credit was 258 million lira in 2002, it exceeded 112 billion lira in April 2014.

[17] The Confederation of Progressive Trade Unions of Turkey (DİSK) declared in April 2014 that the number of subcontracted workers rose from 387 thousand to 1 million 687 thousand between 2002 and 2011. http://www.disk.org.tr/2014/04/disk-ar-1-mayista-katilmak-icin-15-neden/.

[18] “Slavoj Žižek: Capitalism with Asian Values,” Aljazeera, http://www.aljazeera.com/programmes/talktojazeera/2011/10/2011102813360731764.html.

[19]The market value of Koç Holding, Turkey’s leading automobile and household appliance producer, has increased from 2.5 billion dollars to 12 billion dollars over the past 12 years.

Davutoğlu, Neo-Osmanlıcı değil Pan-İslamist


Türkiye’nin yeni başbakanı Ahmet Davutoğlu ile ilgili bu soruyu ortaya atan eski öğrencisi ve son günlerde uluslararası çapta ilgi toplayan Marmara Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü’nden Yardımcı Doçent Behlül Özkan.

Davutoğlu’yla aynı lise, aynı üniversite ve aynı bölümden mezun olan Özkan, Davutoğlu’nun 1990 ile 2000’li yılları arasında kaleme aldığı 300 küsur makaleyi taradı. Geçtiğimiz günlerde Londra merkezliThe International Institute for Strategic Studies adlı düşünce kurulusuna bağlı ve akademik dünyanın en prestijli dergileri arasında sayılan Survival dergisinde Davutoğlu’nun entelektüel donanımına dair son derece çarpıcı bir makale yayınladı. Türkiye’yi yakından izleyen çevreler arasında şok etkisi yaratan makale Davutoğlu’nun fikir dünyasına ilişkin epey iddialı tezler içeriyor.

Bunların başında Davutoğlu’nun genel kabulün aksine “neo-Osmanlıcı” değil, “pan-İslamcı” olduğu yer alıyor.

Davutoğlu’nun dış politikadaki yaklaşımına sert eleştiriler getiren Özkan epey tartışma yaratacak bu tezlerini Taraf’a anlattı.


AZ: Davutoğlu nasıl bir başbakan olacak?

Davutoğlu son derece ihtiraslı, siyasi idealleri olan bir politikacı. Asla bir emanetçi olmayacaktır. Eğer yeterli bir süre AK Parti içinde liderliğini devam ettirebilirse partiye damgasını vuracağını tahmin ediyorum.

İslamcı camia üzerinde 20 yıllık ağırlığı olan, saygı duyulan bir akademisyen ve siyasetçi.

AZ: Davutoğlu’nun makalelerini tarama fikri nasıl oluştu sizde?

28 Şubat sürecinde 1998’de Marmara Üniversitesi’nde yüksek lisansa başlamıştım. Davutoğlu’ndan ders almıştım. İyi bir hocaydı. Uluslararası Teori dersini almıştım o dönem. Stratejik Derinlik konseptini anlatmıyordu ama klasik emperyal yayılmacı jeo-politikanın Davutoğlu üzerindeki etkilerini ilk derslerde görmeye başlamıştık. “Stratejik Derinliğin” ve teorik altyapısını oluşturan emperyal jeo-politika 1870’lerden sonra dünyada ve Batı’da özellikle hâkim olmuş, Amerika, İngiltere ve Almanya’nın yayılmacılığını meşrulaştırmaya çalışan bir düşünce akımı. Temsilcileri Harold Mackinder, Karl Haushofer, Nicholas Spykman. Bunların Davutoğlu üzerinde ciddi etkisi olduğunu görmüştüm derslerde ve daha sonra bu makaleyi [Survival yazısını kast ediyor] yazmaya başladığımda bakalım Ahmet Davutoğlu’nun düşüncesinde bunların etkisinin ne zaman başladı diye araştırmaya başladım.

Ulaştığım üç yüze yakın makalesi var. Bunların çoğu İslami yayın organlarında yayımlanmış.

AZ: Keşfettikleriniz sizi şaşırttı mı?

Şaşırmadım ama şaşırdığım bir nokta var. Davutoğlu üzerinde bu yayılmacı politikanın 1990 yıllarında başladığını sanıyordum. Oysa Davutoğlu doktorasını dış politika üzerine yapmamış. Uluslararası ilişkiler üzerine de yapmamış. İslam ve Batı siyaset felsefesini karşılaştırmış. Fakat Davutoğlu, 1986’dan itibaren baktığım zaman 27 yaşında genç bir doktora öğrencisiyken İskender Paşa Cemaati’nin dergilerine yazdığı yazılarda bu emperyal jeo-politikaların etkileri net bir şekilde görülüyor. Ben Davutoğlu’nu Türkiye’de siyasal İslam’ın “organik aydını” olarak tanımlıyorum. Bu [İtalyan Marksist] Antonio Gramsci’nin kavramı. Davutoğlu ait olduğu ideolojik yapıya organik olarak bağlı. Düşüncesiyle o yapıyı sorgulayamaz, çünkü o yapı içinden çıkmış biri ve o yapının bütün ideolojisini benimseyerek çıkmış.

AZ: Yani düşündüğünüzden daha mı radikal biriyle karşılaştınız?

“Stratejik Derinlik” veya Dışişleri bakanlığı döneminden çok daha sert bir Davutoğlu gördük makalelerde.

Davutoğlu Batı’nın otoriter yayılmacı mantığıyla İslamcılığı harmanlıyor.Watch Full Movie Online Streaming Online and Download

Ulus öncesi düşünce yapısına sahip. Bu beni şoke etti. Türkiye’nin 21. yy’deki stratejisini çizdiğini iddia ettiği kitapta Batı’da artık kullanılmayan birtakım kavramları kullanıyor. Örneğin Lebensraum veya “yaşam alanı”na “Stratejik Derinlik”te sık sık rastlanıyor.

AZ: Askerî önlemler öngörüyor mu bu yayılmacılık politikası?

Hayır. Siyasal olarak yayılacak, İslami düşüncelerle. İslamcı grupları entegre edecek ve genel olarakİhvan (Müslüman Kardeşler) üzerinden düşünülüyor. Davutoğlu şunu iddia ediyor: Ortadoğu’da da otoriter rejimler çökecek ve bunun yerine İhvan benzeri İslamcı grupların iktidarında yeni bir Ortadoğu kurulacak. Lideri de Türkiye olacak. Ama bu dünya tarif edilirken “demokrasi” kelimesine hemen hemen hiç rastlamıyoruz. Davutoğlu Osmanlı sonrası Ortadoğu’da kurulan bütün devletlerin yapay olduğunu düşünüyor. Ama Avrupa Birliği modeli post ulus-devleti idealize etmiyor. Tam tersi ulus-devletin gerisine gidiyor. Yani İslami düşünceye gidiyor. 200 yıl öncesine gidiyor. İslam birliği üzerinden yeni düzen istiyor.

AZ: Bu düzen nasıl kurulacak?

Davutoğlu diyor ki Türkiye bugünkü Misak-ı Milli sınırları içerisinde kalamaz. Soğuk savaş sonrası statükocu pasif Batı yanlısı politikasında ısrar ederse ve sınırları içerisinde kalmakta ısrar ederse yıkılır diyor. Etrafını domine eden bir hegemonya kurmalı bölgesinde ama bunu kurmazsa yıkılır diyor. Tıpkı 1920’lerin 30’ların Almanya’sı için edildiği gibi.

AZ: Anlaşılan Ahmet Davutoğlu Türkiye’de siyasal İslam’ın önemli bir figürü.

Aynen. Ahmet Davutoğlu Türkiye’deki Siyasal İslam’ın “project boy”u (idealleştirdiği isim). Ona hep bir yıldız olarak bakmışlar. İstanbul Erkek Lisesi mezunu. Boğaziçi’nde lisans ve yüksek lisans yapmış. Ama ailesi fakir değil. Babası Konyalı bir tüccar ve İstanbul’a göç ediyor. Oğlunu okuması için teşvik ediyor. Aldığı eğitim ile bir yandan Batı tedrisatından geçiyor ama bu onun İslamcı ideolojisinin tonunu bozmuyor çünkü aynı zamanda Kur’an eğitimi de alıyor. Dinsel eğitimini aksatmıyor ama bir taraftan da Batı tedrisatında bu Batılı düşünce yapısıyla tanışıyor. Davutoğlu tam bu ikisinin sentezi.

AZ: Batılı düşüncenin etkileri Davutoğlu’nda fikir dünyasının neresinde yer alıyor?

Davutoğlu’nun Batı’dan esinlendiği Batı’nın demokratik insan haklarına saygı duyan, bireysel özgürlüğü savunan yönü değil. Davutoğlu’nun Batı’dan esinlendiği 1945 öncesi özellikle Almanya’da kendini gösteren çok daha otoriter, devleti ön plana çıkaran siyasal hayatı bir güç mücadelesi şeklinde gören veMakyavel’in “sonuca giden her yol mubahtır” siyasi düşünce anlayışıdır. Aslında Davutoğlu Batı’yı içi boş bir uygarlık olarak görür. Savunulması gereken değer İslami değerler der ama bunların tam olarak ne olduğunu sorduğumuzda cevaplar bulamıyoruz.

AZ: Davutoğlu için ısrarla “pan-İslamist” terimini kullanıyorsunuz. Neden?

Davutoğlu’na sürekli “neo-Osmanlıcı” deniyor. Oysa değil. 300 makalesinde hiçbir zaman neo-Osmanlıcı olduğunu söylememiş; dahası yeni Osmanlıcılığı da eleştirmiş. Osmanlıcılık gayrı Müslimleri de içeren bütün farklı etnik ve dinsel grupları Osmanlı kimliği altında toplamayı ve entegre etmeyi düşünüyordu ve ciddi bir Batılılaşma hamlesi başlattı.

Davutoğlu Özal’ı Tanzimat paşalarına benzetir, Batıcı olmakla eleştirir. Abdülhamid dönemi İslamcılığını idealize eder ama yanlış okuyor, çünkü Abdülhamit döneminin İslamcılığı defansif İslamcılık ve Osmanlı’nın bütünlüğünü korumaya yönelik. Davutoğlu pan-İslamist çünkü defansif değil yayılmacı, pasif değil aktif. Türkiye’yi Ortadoğu’da merkez olarak konumlayıp Ortadoğu’da yeni birliktelik düşünüyor. Hatta buna Bosna ve Arnavutluk’u da katıyor. Pan-İslam dünyası Sünni inanışın hegemonik olduğu düzen. Aksi düşünülemez çünkü bu pan-İslamist dünyada İran yok mesela.

AZ: Türkiye’nin dış politikasını Davutoğlu tek başına mı götürdü?

AK Parti’nin siyasetinde Başbakan’ın [O şimdi Cumhurbaşkanı] her alanda özgül bir ağırlığı olduğunu görürsünüz. Bunun tek istisnası dış politika. Bu, Erdoğan’ın tek yetkin olmadığı alan. Yabancı dil bilmiyor. Eğitim tedrisatı olarak oradan gelmiş bir insan değil, yerel yöneticilikten geldi. Dış politikaya, dinamiklere vâkıf değil. Başbakanın, üzerinde hiçbir bakanın olmadığı kadar, hâlâ danışmanken Davutoğlu’nun üzerinde çok etkin olduğu görülüyor. Davutoğlu’na kredi verebileceğimiz bir nokta 2007’e kadar olan dış politika. Onda da Gül çok etkin ve Ortadoğu’da çok stabil bir ortam vardı. Davutoğlu şablonlarla düşünüyor. Sabit şartlarda Gül’ün kontrolünde başarılıydı.


AZ: Davutoğlu’nun Suriye politikası tam olarak neydi? Neden çöktü?

Suriye dış politikasında yaşadığımız kriz ve sorunlar beni hiç şaşırtmadı, çünkü etik bakıyoruz deniliyor ama ben etik değer olarak neyin savunulduğunu net olarak göremiyorum. Esad’ı 2011 Ağustos’undan sonra altı ayda devireceklerini düşündüler. Esad devrildiğinde de yerine Müslüman Kardeşler’in Suriye kolu iktidara gelecek dediler. Ortadoğu konusunda Davutoğlu sürekli şunu söyler: “Şam’ı Kahire’yi sokak sokak biliriz.” Davutoğlu’nun dış politikası yüzünden bırakın Şam’ı Bağdat’ı sokak sokak bilmeyi, Türkiye Ortadoğu’da yönünü kaybetmiş, çünkü Davutoğlu’nun dış politikası realiteyi yansıtmıyor. Onun hayal dünyasından ibaret. Çünkü Davutoğlu tarihi 1918’de bitmiş gibi kabul ediyor. Osmanlı yıkıldı, tarih dondu ve şimdi tekrar Türkiye 1918 yılında bıraktığı yerden devam edecek diyor. Ancak 1918’den itibaren Arap milliyetçiliği, sosyalizm akımları oldu. Mısır ve Suriye’de ordu gibi siyasete çok önemli etki eden kurumlar var. Bunları bir kenara itti. İhvan gibi siyasi İslamcı grupları iktidara taşımaya yönelik tüm gücünü kullandı. Türk dış politikasını buna angaje ettiler.

Baas rejimi her ne kadar son derece diktatoryal ve insanlık dışı eylemlerde bulunsa da o ülkede toplumun bir yerine tekabül eden bir desteği var. Suriye’yi bilen uzmanlar 2011 Ağustos’unda rejim çok daha uzun sürer gitmemek için direnecektir dediler. Fakat yanlış politikada ısrar edildi. Suriye’deki iç savaşın taraflarından biri oldu Türkiye. Esad’ı devirmek için gittikçe daha radikal grupları desteklemekte beis görmediler.

AZ: Amerika Ağustos 2011’de Esad’ın devrilmesi gerektiğini söylemeseydi Türkiye bu kadar angaje olmazdı ama. Davutoğlu’na haksızlık edilmiyor mu?

Ortadoğu’da önemli bir aktörseniz hiçbir ülkeye güvenerek dış politikanızı belirlemezsiniz. Komşunuzda iç savaşın taraflarından biri olmazsınız. İç savaş çıkartmamak için her çabayı sarf etmezsiniz. Türkiye Davutoğlu döneminde Suriye’yi Afganistanlaştırmış, Türkiye’yi de Pakistanlaştırma tehlikesiyle karşı karşıya bırakmıştır. Ortadoğu’ya demokrasi, insan hakları getirmek isteyen hangi ülke Katar ve Suudi Arabistan’la beraber hareket eder?

AZ: İlk etapta Esad ile Erdoğan’ın arası çok iyiydi. Burada bir çelişki yok mu?

90’larda Davutoğlu otoriter rejimler yıkılır diyor. 2002’de bu rejimler ayakta duruyor. Davutoğlu realist davranıyor, bunlarla ekonomik ilişki, kültürel ilişkileri geliştirelim bu toplumlarla etkili konuma gelelim diyor. Davutoğlu son derecek pragmatik aynı zamanda. Batı’yla ilişkileri de son derece pragmatik. Zamanı geldiğinde bu ülkelerin iç siyasetinde etkili olabiliriz diye düşündüler. Aslında sıfır sorun politikası 2011’e kadar diktatörlerle sıfır sorun politikasıydı.

AZ: Değişen neydi?

Davutoğlu için iki önemli dönüm noktası var. Kaddafi’nin devrilmesiyle bundan böyle bütün diktatörlerin devrileceğini ve istedikleri siyasal İslam liderliğinde bir Ortadoğu kurulacağını düşündü. Çok yanlıştı çünkü Kaddafi Batı’nın müdahalesi sonucunda devrilmişti. İkinci dönüm noktası Mısır’da İhvan’ın devrilmesi ve darbe sürecidir. İdealize ettikleri Siyasal İslam iktidara geldi ardından hayalleri çöktü. Bizde de benzer bir süreç yaşanır korkusu yayıldı.


AZ: Davutoğlu Batı’ya güvenmiyor mu?

Türkiye’nin 1945’lerden beri süren dış politikasına baktığımızda NATO üyeliği ve benzeri Batı’yla olan ittifakı zorlayanlar bir tek Sol olmuştur. Siyasal İslam’da Batı’yı eleştirmek vardır ama hiçbir zaman TR’yi ABD’nin karşısına çıkartacak, NATO’dan ayrılacak gücü kudreti kendinde görmez. Türkiye’yi bölgesel güç olarak görür ve bunu ABD’nin şemsiyesi altında şekillendirir. ABD’nin Büyük Ortadoğu Projesi’nin eşbaşkanı olarak görür. Kürecik radarına izin verdiğini görüyoruz. Bunun tek istisnası İsrail.

AZ: Ne gibi?

Yazılarında İsrail’in varlığına karşı çıkacak doğrudan bir şey demiyor ama hep ima yoluyla söylediğini görüyoruz. İsrail’i 1945-48 öncesinde Avrupa’daki sorunun Ortadoğu’ya ihracı gibi görür.

AZ: Din Davutoğlu’nun politikalarını ne kadar etkiliyor?

1983 yılında Kudüs’ü ziyaret ediyor. Kıldığı sabah namazından bahsediyor. Öyle bir yazıyor ki bunu, dinin düşünce yapısını çok etkilediğin görüyoruz. Bir taraftan İslamcı öbür taraftan dini diplomaside kullanmaktan, dış politikada rasyonalize etmekten çekinmediğini görüyoruz. Burada diyalektik ilişki var. Hem din kendisini etkiliyor hem dini de kullanıyor kendi dış politika amaçlarına ulaşmak için. Dünyayı medeniyetlere ayırıyor. Türkiye İslam medeniyetine ait. Türkiye ne yaparsa yapsın, İslam’ın içindedir. Avrupa Birliği’ne kesinlikle inanmıyor. Almazlar bizi diyor. Ve Davutoğlu’nun düşünceleri kendi camiasında sorgulanmıyor. Yenilmezlik unvanı yapıştırıyorlar. İnanılmaz karakter, yaptığı her şey doğru. Kendini tarihe yön veren, tarihin sahnesinde bir aktör olarak görüyor. Ama Türkiye orta ölçekte bir devlet. Buna göre hayal kurarsınız, Türkiye’yi küresel bir devlet olarak hayal ederseniz işte böyle Musul’da 49 diplomatınız bir radikal örgütün eline esir kalır ve ağzınızı açıp tek kelime söyleyemez hâle gelirsiniz.

Kaynak: Taraf – http://www.taraf.com.tr/haber-davutoglu-neo-osmanlici-degil-pan-islamist-162144/

Panİslamcı dış politikanın çöküşü (RADİKAL)

Türkiye ’nin 2002 sonrası dış politikasına, Ahmet Davutoğlu ve kitabı ‘Stratejik Derinlik’ damgasını vurdu. ‘Stratejik Derinlik’, Cumhuriyet dönemi dış politikasından kopmanın ve yeni bir ideolojiyle Türkiye’yi bölgesinde lider küresel güç yapmanın iddiasını taşıyordu. Son 10 yılda bazı Batılı ve Türkiyeli gazetecilerin iddialarının aksine, ‘Stratejik Derinlik’ neo-Osmanlıcı çizgiyi benimsemez. Davutoğlu 1990’lı yıllarda yazdığı gazete makalelerinde Tanzimat sonrası Osmanlıcılığı redderek ve bundan esinlenen Özal’ın neo-Osmanlıcılığını Tanzimat paşalarına benzeterek eleştirir. 19. yüzyılın ikinci döneminde dağılan imparatorluğu ayakta tutmayı amaçlayan Osmanlıcılık; Araplar, Arnavutlar, Kürtler ve Türkler gibi Müslüman unsurların yanında Ermeni, Rum, Bulgar, Yahudi gibi gayrimüslim toplulukların devlete entegre edilerek desteğini almayı amaçlıyordu. Davutoğlu Osmanlıcılığın imparatorluğun çöküşünü engellemediğinin altını çizerek, Abdülhamid dönemi İslamcılığını idealize eder ve örnek alır. Ona göre nasıl İslamcılık Abdülhamid döneminde devletin dağılmasını nasıl engellediyse, Soğuk Savaş sonrasında da Türkiye’nin Ortadoğu’da lider olmasının önünü açacak ideolojidir.Watch movie online The Transporter Refueled (2015)

Davutoğlu’nun hayalleri
Gerçekten de Davutoğlu’na göre, 1918 sonrası Osmanlı’nın Ortadoğu’dan çekilmesiyle açılan parantez Soğuk Savaş’ın bitişiyle kapanır. Bu dönüşüm Türkiye’nin Ortadoğu’ya liderlik edebilmesi için tarihi fırsattır. Davutoğlu daha 1990’lı yıllarda Esad, Saddam, Kaddafi, Mübarek liderliğindeki otoriter rejimlerin ayakta kalamayacağını yazar. Ankara’nın yapması gereken Arap milliyetçiliğine karşı Ortadoğu’da İslamcı parti ve akımların iktidara gelmesi için uygun ortamı bekleyerek hazırlanmak ve zamanı geldiğinde harekete geçmektir. Davutoğlu, 2011 sonrası Arap Baharı sürecinde bu tarihi fırsatın yakalandığına karar verdi. Tunus’ta Nahta, Mısır ve Suriye’de kurulacak Müslüman Kardeşler iktidarları, Davutoğlu’nun hayallerini kurduğu Türkiye’yi küresel güç yapacak tarihi adımlar olacaktır.
Ancak son yaşanan gelişmeler işlerin hiç de Davutoğlu’nun öngördüğü gibi gitmediğini gösterdi bizlere. Libya kaos içinde, Mısır’da askeri yönetim iktidarda ve Suriye’de yüzbinlerce kişinin öldüğü iç savaş sonunda Türkiye sınırının karşısındaki bölgeleri radikal İslamcı gruplar kontrol ediyor. Davutoğlu’nun öngörülerinin gerçekleşmemesinin ve Türkiye dış politikasının Arap Baharı sürecinde en hafif anlamıyla başarısız olmasının iki önemli nedeni var. Birincisi Davutoğlu’nun ideolojik olarak benimsediği pan-İslamcı dış politikanın, Ortadoğu’nun günümüz gerçeklerine uygun olmadığı gerçeği. Abdülhamit döneminde uygulanan İslamcılık savunmacı refleksle imparatorluğun dağılmasını engellemeye çalışırken, Davutoğlu’nun pan-İslamcı dış politikası yayılmacı temellere dayanarak, Ortadoğu’da Türkiye hegemonyasında yeni bir siyasi düzen kurmayı amaçlıyor. Üstelik bunu amaçlarken son yüzyılda bölgeye damgasını vuran seküler Arap milliyetçiliği, sosyalizm gibi akımları bir kalemde silip atarak Ortadoğu’da zamanı 1914 yılına geri alabileceğini sanıyor. Ortadoğu halklarını Türkiye’nin liderliğini bekleyen Osmanlı bakiyesi edilgen unsurlar olarak tahayyül ediyor. Dahası Türkiye’nin bu hayalleri gerçekleştirebilecek askeri ve finansal kapasitesi yetişmiş insan gücü olup olmadığı sorgulanmıyor.

Batının yayılmacı teorileri
Davutoğlu’nun dış politika stratejisinin ikinci ciddi sorunuysa ‘Stratejik Derinlik’in teorik altyapısından kaynaklanıyor. Kitap ve Davutoğlu’nun dış politikası, 1945 öncesi Batı’da emperyal yayılmayı meşrulaştıran teorileri referans alıyor. Türkiye’nin Ortadoğu, Balkanlar ve Kafkasya’da oluşturacağı hegemonyanın stratejisi belirlenirken, İngiliz kolonyalizminin savunucusu Mackinder, Amerikan ve Alman yayılmacılığının stratejisyenleri Mahan ve Haushofer örnek olarak gösteriliyor. Davutoğlu bir anlamda pan-İslamcı ideolojisini Batı emperyalizminin teorileriyle temellendiriyor. ‘Stratejik Derinlik’te sıklıkla kullanılan Hinterland, Lebensraum ( hayat alanı) gibi terimlerin 1920 ve 1930’lar Alman yayılmacılığının mimarı Haushofer’in dilinden düşürmediğini, merkez ülke kavramınının aynı dönemde Alman dış politikasına damga vuran Mittellage kavramından esinlediğini vurgulayalım. Bu bağlamda 1945 öncesi Avrupa’sında denenmiş ve başarısızlıkla sonuçlanmış yayılmacı dış politika teorilerini Türkiye’ye uygulamaktan çekinmiyor ‘Stratejik Derinlik’.

Birikiminin reddi
Her ne kadar düzen kurucu aktör, proaktif dış politika gibi kavramlarla paketlense de, Davutoğlu’nun dış politikası pan-İslamcı ideoloji ve kullanım zamanı çoktan geçmiş Batı’nın arkaik yayılmacı teorilerinin sentezinden oluşuyor. Son 12 yılda bir yandan bu vizyon uygulamaya konulurken, diğer yandan da Cumhuriyet’in dış politika birikimi savunmacı ve pasif davranmakla kıyasıya eleştirildi. Mustafa Kemal’in Suriye ve Libya’da İnönü’nün Yemen’de edindiği tecrübeler, 1923 sonrasında İran ve Afganistan’la kurulan yakın ilişkiler gözardı edilerek Cumhuriyet dönemi Türkiye’yi Ortadoğu’dan koparmakla suçlandı. Dahası Fatin Rüştü Zorlu, İhsan Sabri Çağlayangil, İsmail Cem gibi dışişleri bakanlarının partiler üstü dış politikaları; Montrö, Hatay ve Kıbrıs gibi atılımlar hatırlanmadı bile son yıllarda. 90 yıllık Cumhuriyet tarihinin Türkiye’yi Misak-ı Milli sınırlarına hapsettiği vurgulayan Davutoğlu, özellikle de Arap Baharı sonrası ulus devlet sınırlarından kurtulmanın müjdesini verdi sürekli olarak. İlla ki bir kıyaslama yapılacaksa Osmanlıyla arasında, dış politika Cumhuriyet’in sorunlarına rağmen başarılı sayılabileceği alanlardan biridir. Cumhuriyet dönemi dış politikası maceradan ve partizanlıktan uzak, Türkiye’nin saygın konumunu korumayı kısmen de olsa başardı. Ancak bunu yetersiz gören Davutoğlu, Türkiye’nin dış politikasında ulus-devlet ölçeğinde ısrar etmesi halinde tarih sahnesinden silineceğini iddiasıyla yola çıktı. Türkiye ya bölgesinde lider ve küresel bir güç olacak ya da yok olup gidecekti. Kahire’yi Şam’ı sokak sokak bildiğini iddia eden Davutoğlu yönetiminde Türkiye, Suriye ve Mısır’da bugün adeta yolunu kaybetmiş halde. Davutoğlu dönemi Cumhuriyetin tarihi birikiminin yok sayıldığı, partizan dış polikasıyla geçmişten ciddi bir kopuş; Musul’daki son konsolosluk kriziyse o kopuşun çöküşüdür.

Kaynak: Radikal – http://www.radikal.com.tr/radikal2/panislamci_dis_politikanin_cokusu-1197025

Cumhuriyetin Panislamcı Başbakanı: (CUMHURİYET)

Hayırlı olsun diyeceğim ama…

Bütün yazılarını ve kitaplarını okumuş biri olarak Davutoğlu’nun iç politikaya dair görüşlerinin en az dış politikadakiler kadar radikal olduğunu söyleyemeliyim. Bugünlerde Batı nezdinde bozulan imajını tamir etmek için kendisine yakın akademisyenler tarafından liberal olarak sunulan Davutoğlu’nun, bırakın liberalizmi, İslam toplumlarının ancak şûra, uhuvvet, maslahat gibi kavramları yeniden yorumlayarak Batı medeniyetiyle hesaplaşabileceği iddiasında olduğunu belirtmek gerek. Bu panislamcı vizyonuna ek olarak; Gezi olaylarına katılanların amacının istikrar ve özgüvenimizi bozmak olduğunu söyleyen, Rusya ve Çin gibi otoriter rejimlerin liderliğindeki Şanghay Beşlisi’yle “kader birliği” içinde olduğumuza inanan bir Başbakanımız var artık. Hayırlı olsun diyeceğim ama…

“Panislamizmi ben şöyle anlıyorum: Bizim milletimiz ve onu temsil eden hükümetimiz, doğal olarak dünya yüzünde var olan olan bütün dindaşlarımızın mutlu ve refah içinde olmasını isteriz. Bütün İslam insanlığının, İslam dünyasının refah ve mutluluğu, kendi refah ve mutluluğumuz gibi değerlidir… Fakat efendiler! Bu toplumun büyük bir imparatorluk, maddi bir imparatorluk halinde bir noktadan yönlendirilmesini ve yönetimini düşünmek istiyorsak bu bir hayaldir! İlme, mantığa, fenne aykırı bir şeydir.” Mustafa Kemal panislamizm hayaline 1921 yılındaki bu sözleriyle karşı çıkıyordu. Endonezya’dan Fas’a İslam dünyasını tek merkez altında toplama amacında olan bir panislamizm, Osmanlı siyasetinde mevcut olmadı. Birkaç hayalperest yazar ve şair dışında, başta Abdülhamit olmak üzere Osmanlıelitleri, gerilemekte olan imparatorluğun panislamizm idealinin peşinden koşacak imkânlara sahip olmadığının farkındaydı.

Reformları reddediyor

Ahmet Davutoğlu 90 yıl sonra ulus devlet kimliğini, sınırlarını ve ideallerini sorgulayan bir akademisyen olarak Başbakanlık koltuğuna oturuyor. Davutoğlu, hayal ettiği Türkiye’yi 1986 yılından itibaren yazdığı yüzlerce gazete ve dergi makalesinde ve kitaplarında ortaya koymuş. O, “Ülkenin geleceğini köhnemiş Avrupa değerlerini topluma körü körüne transfer etmekte gören Türk siyasi eliti, kafasını 1830’larda gömdüğü kumdan çıkarmak zorundadır” diyerek Tanzimat dönemine kadar uzanan reformları reddeden biri. 200 yıllık modernleşme sonucunda Türkiye’nin girdiği kimlik krizinden tek çıkış yolunun, toplumu ve devleti tekrardan İslami temeller üzerine oturtmak olduğuna inanıyor. Davutoğlu Türkiye’nin İslami kimlikle Misakı Milli sınırlarını aşarak İslam medeniyetine liderlik edeceği iddiasında. Yeni başbakana göre Türkiye tarihin nesnesi değil, öznesi; tarihi okuyan değil yazan bir ülke. Kalem de tabii ki Davutoğlu’nun elinde ve coğrafyanın şifrelerini çözerek küresel güç olmanın formüllerini sunuyor. Davutoğlu’nun esinlendiği en önemli yazarlardan biri İslamın dirilişini hayal eden Sezai Karakoç. Karakoç Türkiye’yi İslam medeniyetinin lideri olarak görür ve Cumhuriyet aydınını halkın ufkunu daraltmakla suçlar. Suçlar ama çözümü bir türlü gösteremez. Davutoğlu’nu İslamcı camia içinde farklı kılan ise Türkiye’yi küresel güç yapacağını iddia ettiği eseri yazması:

Stratejik Derinlik. Kitabın en çarpıcı yanı Türkiye’ye çizilen dış politika vizyonunun, 1945 öncesi Batı’nın emperyalist teorilerini referans alması. Stratejik Derinlik; Mackinder, Haushofer ve Mahan gibi yayılmacılığı meşru gören Batılı akademisyenlerden esinlenerek Türkiye’ye yeni bir Lebensraum (hayat alanı) tanımlıyor. Kitap Batı’nın emperyal teorilerine dayanarak liderliğini Türkiye’nin yapacağı İslam Birliği’nin nasıl gerçekleşeceğini anlatıyor:Watch Full Movie Online Streaming Online and Download

İslam coğrafyasından Türkiye’yi kopardığını iddia ettiği Cumhuriyeti İslami kimlikle yeni baştan tanımlayarak, Ortadoğu, Balkanlar ve Kafkaslar’da küresel güç Türkiye’nin hegemonyasını kuracak panislamcı bir vizyon. Afganistan, Çeçenistan, Bosna savaşlarını cihat olarak tanımlayan Davutoğlu, Arap Baharı’yla birlikte Ortadoğu’ya da benzer açıdan bakmaya başladı. Tarihi fırsatı yakalayan Türkiye; Mısır, Filistin, Tunus ve Suriye’yi de içine alacak İhvan kuşağına liderlik yaparak Davutoğlu’nun idealindeki İslam birliğine giden adımları atacaktı. Bu uğurda daha birkaç yıl önce Erdoğan’a insan hakları madalyası veren Kaddafi’nin, “kardeşim” Esad’ın bir anda diktatör olduğu hatırlandı. İhvan kuşağı ideali hem Türkiye hem de Batı kamuoyuna Ortadoğu’da diktatörleri devirecek demokrasi projesi olarak sunuldu. Katar ve Suudi Arabistan gibi totaliter rejimlerin desteklediği, Türkiye topraklarını kullanan radikal silahlı grupların kuracağı bir demokrasi. Aradan geçen 3 yılın ardından sınırların hemen yanı başında demokrasi yerine radikal örgüt İŞİD’in kurduğu halifelik var. Üstelik Musul konsolosluğunu basıp, aylardır bırakmadıkları 49 Türk diplomatı rehin alarak. Gelinen noktada, teorisi 1945 öncesi emperyal düşünceye, ideolojisi modernite öncesi ümmete dayalı Stratejik Derinlik’in bataklığa saplandığı açıkça görülüyor. Davutoğlu’nun dayatma olduğunu söylediği ve emperyal hayaller uğruna yıkmak istediği sınırlarda bugün silahlı radikal örgütler cirit atıyor. Davutoğlu, Kemalizm ve Cumhuriyetle dış politikada yaptığı ve çöküşle sona eren hesaplaşmasının ardından bugün Başkabakan. Bu noktada Kürt sorunundan tüm kimliklere tanınan özgürlüklere kadar Cumhuriyet dönemine damga vuran ulus-devlet anlayışının hesaplaşılması gereken pek çok noktası olduğunu vurgulamak gerekir. 1960’lardan itibaren solun ve 1990’larla birlikte Avrupa Birliği’ne girmeyi amaçlayan liberallerin, özgürlüklerin genişletilmesi adına verdikleri mücadelenin önemini vurgulayalım. Ancak aradaki temel fark, sol ve liberallerin bu hesaplaşmada ulus-devleti aşan çözümlerden, Davutoğlu’nunsa geçmişe bakarak ulusdevlet ve modernite öncesi değerlerden ilham alması.

Kaynak: Cumhuriyet – http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/siyaset/111363/Cumhuriyetin_Panislamci_Basbakani__Davutoglu.html

The collapse of Davutoğlu’s Pan-Islamist foreign policy (Hurriyet Daily News)

Neo-Ottomanism has been a prominent issue in Turkish foreign policy debates over the past decade. However, contrary to the claims of certain journalists in the West and in Turkey, Ahmet Davutoğlu does not espouse a doctrine of neo-Ottomanism. Ottomanism emerged in the second half of the 19th century, aimed at preserving the Ottoman Empire by two methods: First, by Westernizing the country and becoming part of Europe; second, by abolishing the dominant status of Muslims as a “millet system,” thus integrating non-Muslim communities into the state, and preventing the emergence of nationalist movements. Davutoğlu opposes both Ottomanism’s tendency toward Westernization and its removal of the privileged position enjoyed by the Islamic identity. Stressing the failure of Ottomanism to prevent the fall of the Ottoman Empire, Davutoğlu idealizes and seeks to emulate the Islamism of the era of Abdülhamid II. In Davutoğlu’s view, just as the Islamism of Abdülhamid’s era forestalled the disintegration of the Ottoman Empire, it is likewise the only ideology that will make Turkey a leader in the Middle East in the post-Cold War period.

Davutoğlu believes that the end of the Cold War also marked the end of a hiatus that began with the Ottomans’ withdrawal from the Middle East in 1918. In his view, this change represents a historic opportunity for Turkey to take up a leadership role in the Middle East. Turkey should put aside its “dream” of becoming part of Europe, and redefine its own identity in Islamic terms. As early as the 1990s, Davutoğlu wrote that the authoritarian regimes headed by Bashar al-Assad, Saddam Hussein, Muammar Gaddafi, and Hosni Mubarak would not survive. Ankara needed to wait until circumstances favored the ascendancy of Islamist parties and movements over Arab nationalism in the Middle East, and then act when the time was right. Davutoğlu decided to seize this historic opportunity in the wake of the Arab Spring of 2011. The rise to power of the Ennahda in Tunisia and the ascendancy of the Muslim Brotherhood in Egypt and Syria were to be the historic developments making Turkey the global power that Davutoğlu has dreamed of.

However, as recent events have shown, things have not gone as Davutoğlu expected: Libya is in chaos, a military junta is in power in Egypt, and Syria is experiencing a civil war in which hundreds of thousands have died. There are two important reasons why Davutoğlu’s predictions have not come true, and why Turkish foreign policy during the Arab Spring has been unsuccessful, to say the least. The first is the fact that Davutoğlu’s Pan-Islamist foreign policy is ideologically ill-suited to the realities of today’s Middle East. The Islamism practiced under Abdülhamid II was a defensive reaction aimed at averting the disintegration of the Ottoman Empire; Davutoğlu’s Pan-Islamist foreign policy, on the other hand, is based on principles of expansionism, seeking to create a new political order in the Middle East under the hegemony of Turkey. Moreover, in the pursuit of this aim, proponents of Pan-Islamism assume that it will be possible to wipe out movements like secular Arab nationalism and socialism in one stroke, and set the Middle Eastern clock back to 1914.

The second serious problem with Davutoğlu’s foreign policy strategy stems from the theoretical underpinnings of Strategic Depth. Theories that sought to legitimize Western imperial expansion prior to 1945 are taken as a reference point in this book, and in Davutoğlu’s foreign policy in general. In laying out a strategy for Turkey’s future hegemony over the Middle East, the Balkans, and the Caucasus, Davutoğlu refers to proponents of British colonialism such as Mackinder, as well as strategists of American and German expansionism such as Mahan and Haushofer. In a sense, Davutoğlu bases his Pan-Islamic ideology on theories of Western imperialism. One should note that terms such as “Lebensraum” and the “Hinterland,” which are frequently employed in Strategic Depth, were also repeatedly used by Haushofer, the architect of German expansionism in the 1920s and 30s, and the notion of a “central state” was inspired by the concept of the Mittellage, which exerted a great influence on German foreign policy during the same period. While it may be packaged together with concepts such as the “foundational actor” or a “proactive foreign policy,” Davutoğlu’s foreign policy is a synthesis of Pan-Islamic ideology with archaic, long-outdated Western expansionist theories.

The foreign policy of the Republican era steered clear of adventurism and partisanship; it succeeded, even if only to a limited extent, in upholding Turkey’s position of respect. However, Davutoğlu regards this as insufficient. He has claimed that if Turkey insists on remaining on the level of a nation-state – within its national borders – in its foreign policy, it will be erased from history. Either Turkey will become a regional leader and a global power, or it will disappear entirely. According to Davutoğlu, the Middle East is an indispensable Lebensraum for Turkey, which has no choice but to dominate the region.

Although Davutoğlu claims to have a local’s knowledge of Cairo and Damascus, under his aegis Turkey has lost its way, so to speak, in Egypt and Syria. With its partisan foreign policy, which takes no heed of the historical experience of the Turkish Republic, the Davutoğlu era represents a serious break with the past. The latest crisis at the consulate in Mosul shows that this era has now come to an end.


Erdoğan’s “New Turkey” (Capital)

Imagine a country whose ruling party boasts that it will remain in power for another 57 years, while breathlessly describing the grandiose projects it intends to carry out during that period. Imagine its prime minister claiming that the transformations wrought by his party will last “until Judgment Day.” No, the country I am referring to is not a jingoistic nation from pre-World War 2 Europe, but today’s Turkey, a candidate for membership in the EU.

Since 2002, the Justice and Development Party (AKP) has been the ruling party in Turkey, under the leadership of former prime minister and newly-elected president Recep Tayyip Erdoğan. Curiously, although Erdoğan has been his country’s most powerful figure for over a decade, his speeches these days frequently refer to the concept of a “New Turkey.” 2071, the 1000th anniversary of the coming of the Turks to Anatolia, is being aggressively promoted as a landmark year for this “New Turkey.”

Unfortunately, Turkey’s increasingly serious domestic and foreign problems cannot wait another half-century for a solution. In particular, Turkey’s Middle Eastern policy fell into a quagmire under the stewardship of Ahmet Davutoğlu, who served as minister of foreign affairs from 2009 to 2014 before becoming prime minister. How Turkey will get back on track is anyone’s guess. In the aftermath of the Arab Spring, Davutoğlu described his vision of erasing the defunct borders of the Middle East and creating an Islamic Union in their place. An AKP-led Turkey was to be a guiding light for the Islamic parties filling the power vacuum left by the region’s toppled dictatorships. It has now become clear that this was all a daydream. For the past several years, Turkey, along with Saudi Arabia and Qatar, has been waging a proxy war in order to overthrow the Assad regime. This has caused the Syrian opposition to fall into the hands of more and more radical groups.

One such group is ISIS, which seized Turkey’s consulate in Mosul in June and has held 49 Turkish diplomats hostage for the past three months. ISIS is a grave threat, not just to Turkey, but to the entire Western world. Indeed, the fight against ISIS was a key topic at last week’s NATO summit. As much as Turkey wishes to rid itself of ISIS, it is the only NATO country to share a border with that radical group. Hundreds of ISIS militants are known to be present in Turkey. Understandably, therefore, Ankara is apprehensive about the possibility of these militants carrying out terrorist attacks within Turkey in the event of a NATO intervention.

Then there are the refugees of Syria’s civil war, more than a million of whom have fled to Turkey, and whose plight has become increasingly serious. Recently, there have been reports of tensions and even clashes between the local population and the refugees, especially in cities in Southern Turkey. Nor are Turkey’s foreign policy problems limited to Syria and Iraq. Turkey’s relations with the post-coup Sisi regime in Egypt are quite strained; due to the Palestinian issue, so are its relations with Israel. In short, Turkey – acclaimed as the future leader of the Middle East just three years ago – now finds itself isolated from the rest of the region.

Turkey is also at odds with the West. This is due, in part, to Turkey’s use of police violence to suppress the Gezi protests in the summer of 2013, as a result of which eight young people lost their lives and hundreds were wounded. In addition, the Turkish government has obstructed the judiciary and police force in order to silence corruption allegations, extending to the highest echelons of the state, which surfaced in December of last year. Consequently, the AKP – seen by the West as a pioneer of democratic reforms when it came to power in 2002 – is now regarded as an increasingly authoritarian party which covers up allegations of corruption. However, the recent NATO summit made it clear that the West needs Turkey in order to fight ISIS, and is therefore willing to overlook these problems for the time being.

Erdoğan has won every election in which he has run over the past 12 years. The main factor in his success has been the Turkish economy. Under Erdoğan, Turkey has witnessed a veritable boom in sales of homes and automobiles. In 2002, fewer than 200,000 homes were built in Turkey; that number has now reached 600,000, an increase of 300%. Similarly, in 2002, annual automobile sales stood at 91,000; by 2013, they had reached 665,000. In a sense, Erdoğan is making good on capitalism’s promise of “a house and a car for every family.” However, this success has come at a high cost. In order to purchase all these cars and houses, Turkish families have become heavily indebted to banks, with consumer credit increasing 125-fold over the past 12 years. In recent months, there have been reports that the construction bubble has started to burst – an ominous sign for the Turkish economy.

The greatest beneficiaries from these developments have been the wealthy, capital-owning classes who control the production sector. Crony capitalism has flourished in Erdoğan’s Turkey. Conglomerates with ties to the ruling party have made huge profits from the frenzied construction of new homes and roads, and from the privatization of education and the health sector. In the past few years, these conglomerates have purchased television channels and newspapers, preventing the media from criticizing the ruling party or reporting on corruption investigations and street protests. As a result, the media did not even address the government’s responsibility for the deaths of 301 miners in the Soma coal mine in May, one of the deadliest workplace accidents since the Industrial Revolution.

Nor is there any discussion in the Turkish media of the 49 Turkish diplomats held hostage by ISIS. Rather than debating serious issues which concern society, the media is painting a rosy picture of present-day Turkey; this goes a long way towards explaining Erdoğan’s success in the elections. An analogy made by a friend of mine in marketing may shed some light on the workings of Erdoğan’s New Turkey: “Give me the most ordinary detergent on the market. Provide me with an unlimited advertising budget and the chance to disparage my competitors in my ads, but don’t allow them to market their own brands. Before long, I guarantee that my detergent will have 80% of the market share.” Careful management of how the ruling party is perceived has kept Erdoğan’s share of the vote within the 45%-50% range, despite his country’s domestic and foreign problems. However, as time passes, Turkey’s problems are becoming too urgent for such “perception management” to sweep under the rug.

*Behlul Ozkan is an Assistant Professor at Marmara University, Istanbul. He is the author of the book From the Abode of Islam to the Turkish Vatan published by Yale University Press in 2012.    


Milliyetçilik kısırdöngüsünde bir ülke (Radikal 2)

Türkiye’nin doğudaki komşusu Ermenistan, 2008 yılının Şubat ayındaki seçimlere hazırlanıyor. Dokuz yıldır devlet başkanlığını yürüten ve daha önce iki kez bu göreve seçilen Robert Koçaryan anayasa gereği koltuğunu bırakacak.

Türkiye’nin doğudaki komşusu Ermenistan, 2008 yılının Şubat ayındaki seçimlere hazırlanıyor. Dokuz yıldır devlet başkanlığını yürüten ve daha önce iki kez bu göreve seçilen Robert Koçaryan anayasa gereği koltuğunu bırakacak. Koçaryan’ın halefi de belli gibi. Ermenistan’da Mayıs ayında yapılan seçimlerde Meclis’te çoğunluğu ele geçiren Başbakan Serj Sarkisyan. Sarkisyan da Koçaryan gibi Karabağ Ermenisi, Karabağ savaşında orduda görev almış sertlik yanlılarının önde gelen isimlerinden. Seçimler, özellikle son dönemde Avrupa ve ABD ile ilişkilerinde ‘soykırım’ tasarıları nedeniyle sıkıntılar yaşayan Türkiye için de önem taşıyor.
Kafkasya’da denize kıyısı olmayan Ermenistan’ın toplam sınırlarının yüzde 85’i Azerbaycan ve Türkiye tarafından kapatılmış durumda. Ermenistan ekonomisi dünyaya çıkışını sadece İran ve Gürcistan üzerinden yapabiliyor. Bu durum Erivan’ın, kendini Türkiye ve Azerbaycan arasında kapana sıkışmış gibi hissetmesine neden oluyor. 35 kilometrelik dar İran sınırı üzerinden yapılan ulaşım, sarp Zangezur dağları yüzünden kışın sık sık kesintiye uğruyor. Üstelik Batı’yla ilişkileri sıkıntılı olan İran, kendisinin maruz kaldığı izolasyonlar sebebiyle Ermenistan ekonomisinin dünya pazarlarına açılmasına olanak sağlayamıyor. Ermenistan’ın Gürcistan üzerinden Rusya pazarına bağlantısı da 2006’da Tiflis ve Moskova arasında çıkan kriz yüzünden kapandı. Dünya Bankası, sınırların açılması halinde Ermenistan’ın milli gelirinin en az yüzde 30 artacağını açıkladı. Bu, her Ermeni vatandaşının mevcut durum devam ettiği sürece, olması gerekenden en az üçte bir oranında daha yoksul yaşaması anlamına geliyor.
Petrosyan anlamıştı
Ermenistan ekonomisinin içinde bulunduğu karanlık tabloyu ilk görenlerden biri bağımsız Ermenistan’ın ilk Devlet Başkanı Levon Ter Petrosyan’dı. 1994’te Karabağ’da ateşkesin imzalanmasıyla beraber harekete geçen Petrosyan, Türkiye karşıtı siyaset devam ettiği sürece Ermenistan’ın refahının artmayacağını anlayarak politika değişikliğine gitti. Önce Ermenistan’da Türkiye karşıtı politikaların merkezi olan ve Ermeni diasporasının desteklediği radikal milliyetçi Taşnak Partisi’ni kapatarak parti üst düzey yöneticilerini tutuklattı. Petrosyan, 1997 yılının yaz aylarında Azerbaycan ile yapılan görüşmelerde Azerbaycan’ın Karabağ’a maksimum otonomi tanıması karşılığında Karabağ’ın Bakü’nün egemenliğinde kalmasını kabul etti. Türkiye ile diplomatik ilişkiler kurulacak ve bütün sınırlar açılacaktı.
Bu gelişmeler, Erivan’da başını Karabağ Ermenilerinin lideri Başbakan Koçaryan’ın çektiği sertlik yanlılarını ve Türkiye ile ilişkilerin düzelmesine karşı çıkan Ermeni diasporasını harekete geçirdi. Petrosyan üstü kapalı bir darbeyle istifa ettirildi. Yerine geçen Koçaryan aşırı milliyetçiliği temel alan bir strateji uygulamaya koydu. Koçaryan için, Karabağ’ın Azeri egemenliğine bırakılması, maksimum otonomi altında olsa bile kabul edilemezdi. Gerekirse Karabağ için bir savaş daha yapılır, bir savaş daha kazanılırdı. Türkiye’ye karşı, Koçaryan da Petrosyan gibi sınırların açılmasını istiyordu. Ancak bunun için selefinin tam tersi bir politika uygulamaya koyuldu. İlişkileri normalleştirmek yerine, etkili Ermeni diasporasını da kullanarak Ankara’yı köşeye sıkıştırmaya başladı. Türkiye’den toprak talep eden Taşnak Partisi’ni tekrar serbest bıraktı. Dahası bu partiyi hükümet ortaklığına getirerek önemli bakanlıkları Taşnaklara verdi. Taşnaklar Koçaryan’ın devlet başkanlığını yürüttüğü dokuz yıl boyunca iktidarın stratejik ortağı oldu. Koçaryan Türkiye sınırının açılması için taviz vermek yerine, diasporanın desteğiyle ‘soykırım’ tasarılarının bütün dünyada tanınması için yeni bir dış politika atağı başlattı. Bu sayede hem diasporanın maddi desteğini çekmeyi hem de dış baskılarla Ankara’yı dizlerinin üzerine çökertip sınırların açılması için Türkiye’den taviz koparmayı hedefledi.
Koçaryan iktidarında geçen dokuz yılın sonunda bugün gelinen noktada Ermenistan ekonomisi üzerindeki tecridin ağırlığı sürüyor. Erivan yönetiminin diasporadan aldığı maddi yardım, Koçaryan iktidarının ilk yıllarında ekonomiye nefes aldırdıysa da kalıcı çözüm sağlamadı. Ermenistan’ın sınırları kapalı kaldığı sürece, dünya pazarlarına entegre olması ve yabancı sermaye çekmesi imkansız gözüküyor. Mevcut durum, karaborsa ve kaçakçılık temelli bir ekonomi ve Ermenistan’da mafya ağı kuran ticaret baronları denilen bir zümrenin oluşmasına yol açtı. Ekonomide de kontrolü tamamen ellerine geçiren ticaret baronları, yolsuzluk düzeninin devamının garantisi olarak gördükleri Koçaryan’ı destekliyorlar. Ermenistan’ı saran siyaset-ekonomi-yolsuzluk üçgeninin zararını dünyadan tecrit edilmiş Ermeni vatandaşları çekiyor. Bölge dengelerini de kendi çıkarları için başarılı şekilde kullanan iktidar, ABD’den geçtiğimiz on yılda 1.5 milyar dolar dış yardım, ülkede bulunan Rus üsleri dolayısıyla Moskova’dan askeri yardım, İran’dan da Azerbaycan’a karşı siyasi destek aldı. Böylece Ermenistan ABD’nin maddi, Rusya’nın askeri, İran’ın da siyasi destek verdiği dünyadaki tek ülke oldu.
Yukarıda çizilen tablo neticesinde Türkiye-Ermenistan sınırının açılması, Koçaryan’ın başında bulunduğu Karabağ klanının ve oligarşik yapının desteklenmesi anlamına gelecek. İzolasyonların kalkmasıyla artacak ticaret hacmi, ülkede bütün ipleri elinde tutan Koçaryan yanlılarının çıkarlarına hizmet edecek. Koçaryan ve destekçilerinin, Türkiye-Ermenistan ilişkilerinin normalleşmesini isteyen Petrosyan’ı devirdiğinin, son 10 yılda kurulan yolsuzluk düzeniyle ülkeyi hakimiyeti altına aldığının ve bu düzene karşı çıkan her türlü muhalefeti Türkiye tehdidiyle bastırdığının altını kalın bir şekilde çizmek gerekiyor. Halihazırda, Erivan’ı Bakü ile kalıcı barış için taviz vermeye zorlayan en önemli etken, Ermenistan’ın dünya ekonomisinden tecrididir. Azerbaycan topraklarının yüzde 15’inin işgal altında olduğu ve 800 binden fazla Azeri’nin hâlâ yerinden yurdundan edilmiş halde yaşam mücadelesi verdiği bir ortamda, Türkiye sınırının açılması Koçaryan’ın sertlik yanlısı politikalarının zaferi anlamına gelir. Kaldı ki Türkiye geçtiğimiz 10 yılda hava sahasını Ermenistan’a açtı, Erivan ve İstanbul arasında direk uçuşlara izin verdi, ancak bu adımlar Ermenistan yönetimi tarafından Türkiye’nin Avrupa ülkeleri parlamentolarında kabul edilen ‘soykırım’ yasaları neticesinde verdiği tavizler olarak algılandı. Ermenistan’ın içinde bulunduğu bu şartları incelemek yerine dostluk, barış, demokrasi gibi terimleri, içini doldurmadan kullanarak sınırların açılmasını savunanlar, bu açılımın Ermenistan’daki otoriter yapının daha da kökleşmesine hizmet edeceğini gözardı ediyor. Türkiye-Ermenistan ilişkilerinin normalleşmesi Ermenistan’daki mevcut düzenin demokratikleşmesi ve ülkede kendi kişisel çıkarlarından önce Ermeni halkının çıkarlarını savunanların iktidara gelmesinden geçiyor.


24 Nisan geride kalırken (Radikal 2)

Bugün gelinen noktada Ermenistan’ın yüzde 98’i Ermeni, Yunanistan’ın yüzde 97’si Yunan ve Türkiye nüfusunun yüzde 99’u Müslüman olmuş durumda. Ulus-devletler, 200 yıllık ortaklaşa bir çabanın sonunda çok kültürlü sosyal yapıyı elbirliğiyle yok etmeyi başardılar.

Marmara depremi Türk-Yunan yakınlaşmasına yol açmıştı, Ermenistan için de bir depreme mi ihtiyaç var?

Bir 24 Nisan daha geride kalırken ‘benim bu konuda görüşüm değişmedi’ diyen ABD Devlet Başkanı Barack Obama’nın resmi olarak ‘soykırım’ sözcüğünü kullanıp kullanmaması Ermeni diaspora örgütleri, Amerika’daki Türk dernekleri, Ermenistan ve Türkiye diplomatları için hayati önem taşıyor. 1915’te yaşanan trajedi son 30 yılda milliyetçilik kozası içine alınarak diplomatik düelloya dönüştürüldü. Dış politika yapıcıları ve resmi tarihçiler için yaşanan acılardan ders almak bir anlam ifade etmiyor. Onlar gelecek 24 Nisan’larda yaşanacak diplomasi savaşlarında karşı tarafa nasıl karşılık verileceğinin stratejisini planlamayı tercih ediyor.
Anadolu’nun etnik yapısını sarsan 1915 olaylarının üzerinden 94 yıl geçti. Anadolu’yla ve Anadolu’da yaşayan diğer halklarla bütünleşmiş yüz binlerce Ermeni zorunlu göç, iç çatışmalar ve en önemlisi de savaş ortamında dört bir yana savrulan Osmanlı hükümetinin acizliği nedeniyle ya topraklarından bir daha geri dönmemek üzere ayrıldılar ya da o topraklara cansız binlerce beden olarak karıştılar. Aradan geçen 94 yılın sonunda adına her ne denirse densin bu insanlık dramı, Ermeniler, Türkler, Avrupalılar, Amerikalılar ve daha niceleri tarafından elbirliğiyle çıkarlar savaşına dönüştürüldü. Konunun en dramatik yönüyse, tarafların olaylar sonunda hayatlarını kaybeden insanların sayısını yüksek veya düşük gösterip bunun kanıtlarını ortaya koymayı en önemli ‘başarı’ kıstası olarak görmeleri. Onlarca yıl sonra tozlu arşivlerden çıkartılan fotoğraflar veya bulunan toplu mezarlar bu konuda açılan yüzlerce internet sitesinde veya youtube’da yapılan propaganda savaşlarında ‘maharetle’ kullanılıyor.
Ermeni diaspora örgütlerinin önde gelen hedefi, 1915’te yaşanan acı olayları Türkiye’den milyarlarca doları bulabilecek tazminatlara çevirebilmek. Bu uğurda her yıl başta ABD olmak üzere Avrupa ülkelerinde lobi faaliyetlerine milyonlarca dolar harcanıyor. Aynı diaspora örgütlerinin Türk diplomatlarını öldüren ASALA’yı kurup finanse ettiği, daha 20 yıl önce Karabağ’da yaşanan kanlı savaşın en büyük destekçisi olduğu, 800 bin Azeri’nin topraklarından edilmesini detaylıca planladığı hatırlanmıyor bile. Diğer taraftan Türkiye’de ‘maalesef Ermeni’ çizgisinde bir Tarih Kurumu Başkanı, kendi tezlerimizi savunmak için genç tarihçilere Ermenice öğrenin çağrısında bulunuyor. Resmi söylemin dışına çıkanlar ‘vatan haini’ ilan ediliyor. ‘Doğuştan vatan haini’ ilan edilmiş olan Hrant Dink’in katledilmesi ‘zaten haketmişti’ noktasına getiriliyor. Bütün bunların yanında Avrupa devletleri ve ABD ‘bir bilen’ olarak tavsiyeler veriyor. Tabii bu arada Fransa’nın, Cezayir’deki katliamları organize eden generallerine nasıl olup da en yüksek devlet nişanı verdiği veya Amerikan yerlilerinin akıbeti sorgulanmıyor, dahası örtbas ediliyor.

Ulus-devletlerin peşinde iki asır
Üzerinde yaşadığımız coğrafya son 200 yıldır insanlık dramlarına sahne oluyor. Bunun ilk 100 senesinde, bu topraklarda yaşayan halklara Avrupa’dan ithal edilen milliyetçilik kılıfı zorla giydirilmeye çalışıldı. Yüzlerce yıldır çok dinli ve kültürlü yaşayan şehirlerin ve köylerin homojen bir yapıya dönüştürülmesi, milyonlarca insanın yerinden yurdundan sökülüp atılmasına neden oldu. Türkler, Arnavutlar, Çerkezler, Boşnaklar Kafkaslar’dan ve Balkanlar’dan Anadolu’ya sürülürken, Rumlar, Ermeniler, Süryaniler, Yezidiler ve daha niceleri Anadolu’dan sürüldüler. Bütün bu trajediler hep aynı amaç uğruna yaşandı: Avrupa tipi ulus-devlet kurmak için sınırları çizilen topraklarda, tek tip etnik yapıya dayanan devletler kurmak.
l. Dünya Savaşı’ndan bu yana geçen zamanda bu insanlık dramının ikinci perdesi sahneye kondu. Bu topraklarda katliamlar, sürgünler, içsavaşlar sonunda kurulmuş olan ulus-devletler hâlâ nasılsa sınırları içinde kalmış ‘yabancı unsurları’ temizlemenin yollarını aradılar. Nüfus mübadeleleri ve isim değiştirme kampanyaları Anadolu, Balkanlar ve Kafkasya’daki azınlıkların kaderi oldu. Bugün gelinen noktada Ermenistan’ın yüzde 98’i Ermeni, Yunanistan’ın yüzde 97’si Yunanlı ve Türkiye nüfusunun yüzde 99’u Müslüman olmuş durumda. Ulus-devletler, 200 yıllık ortaklaşa bir çabanın sonunda çok kültürlü sosyal yapıyı elbirliğiyle yok etmeyi başardılar.
Balkanlar, Anadolu ve Kafkasya halklarının her birinin, payına düşen acıları çektiği 200 yıllık trajedinin mimarı olan ulus-devletler, ortaya çıkardıkları bu eseri halklarının sahiplenmesini ve savunmasını istiyorlar. Genç kuşaklar okullara adımlarını attıkları ilk günden itibaren milliyetçi söylemlerin esiri oluyor. Küçük yaştan taze beyinleri savaşları ve katliamları destanlaştıran hikâyelerle, şiirlerle ve marşlarla zehirleniyor. Televizyon, radyo ve diğer medya organlarına da hakim olan resmi ideoloji milliyetçi söylemin sorgulanmasına izin vermiyor. Oysa birbirlerini tanıma fırsatı buldukları, aynı masa etrafına toplandıkları anda, bu toprakların çocukları aslında paylaştıkları ortak değer ve duyguların onları ayıran sınırlardan çok daha güçlü olduğunu anlıyorlar.
ulus-devletlerin bu topraklara kanla çizdiği fiziksel sınırlar, geçtiğimiz yüzyılda bu coğrafyada yaşayan halkları birbirinden zorla ayırdı. Tarihin hiçbir döneminde Edirne Selanik’ten, Halep Gaziantep’ten, Çeşme Sakız’dan, Kars Erivan’dan bu kadar uzak düşmemişti. Fiziksel sınırlar kadar, milliyetçiliğin insanlara aşıladığı zihinsel sınırların etkileri toplumlar için yıkıcı oldu. Ancak umutlu olmak için son 20 yılda yaşanan olumlu gelişmeler var. Ulus-devleti dünyaya hediye eden Avrupa halkları aralarındaki fiziksel sınırları anlamsız bularak kaldırdılar. Anadolu ve Balkan toplumları da kendilerine zorla giydirilen milli kimlikleri sorgulamaya başladı. 1999 depremi ve arkasından yaşanan Türk ve Yunan toplumları arasındaki yakınlaşma; kıta sahanlığı, FIR hattı gibi sadece diplomatik elitleri ilgilendiren sorunların, iki ülke insanına yıllardır nasıl yaşamsal bir sorun olarak dayatıldığını gösterdi. Benzer bir yakınlaşmanın Türk ve Ermeni halkları arasında da sağlanması için de bir depreme mi ihtiyaç var? Bu halkların yaşadıkları felaketlerin nedenlerini sorgulamak, aralarına sınırlar ‘aşılmaz sınırlar’ çekilmiş toplumların tekrar biraraya gelmesi için başlangıç noktası olamaz mı?


Komşuda ekonomik tragedya (Radikal 2)

Yunan halkı günlerdir küresel finans kapitalizminin kendisine dayattığı acı reçeteyi kabul etmeyerek direniyor. Atina Sintagma Meydanı ve parlamentonun önünde yapılan gösterilere katılanlar kendi geleceğimizi biz belirleyeceğiz, uluslararası bankalar ve finansal kuruluşlar değil diye haykırıyor. Meclisten kıl payı farkla güvenoyu alan sosyalist PASOK hükümetinin önündeki en önemli sorun Temmuz ayında iflas bayrağını çekmemek için gerekli olan 12 milyar Euro ’luk Avrupa Birliği yardımını almak. Ancak bunun için PASOK içindeki muhaliflerin, sendikaların, öğrenci örgütlerinin ve sivil toplum kuruluşlarının karşı çıktığı kemer sıkma tedbirlerinin onaylanması gerekiyor. Yunanistan ’daki kriz yakından incelendiğindeyse ortaya çıkan üç farklı bakış açısı ve çözüm önerisi var.

Neo-liberal dayatma
Bunlardan ilki uluslararası finans piyasası ve IMF’nin savunduğu neo-liberal bakış açısı. Neo-liberal çözüm önerisi Türkiye ’de yaşanan 2001 krizi ve Kemal Derviş öncülüğünde uygulanan kemer sıkma önlemlerinin bir benzerini “kurtuluş” reçetesi olarak sunuyor. Krizden çıkış için Yunan devletinin elindeki bütün işletmeler satılacak, maaşlar yüzde 20 oranında düşürülecek ve 150 bin kamu çalışanı işten çıkarılacak. Sosyal refah devleti ortadan kaldırılarak çalışma saatleri, tatiller ve sosyal güvenlik sistemi liberal kurallar çerçevesinde yeniden düzenlenecek. Uluslararası finans piyasaları Yunan halkını bu önlemleri kabul etmeye zorlamak için ülkenin kredi notunu en alt seviyeye indirdiler. Bir anlamda Yunanistan ’a ölümü göstererek sıtmaya razı etmeye çalışıyorlar. Almanya ve Fransa başta olmak üzere Batı Avrupa basını da bu önlemleri desteklerken, aynı zamanda Yunan halkını da oryantalizmle karışık küçük görmeye tabi tutuyor. Ekonomik krizle ilgili çıkan yazı ve yorumlarda Akdeniz ruhunun “tembel” ve “beceriksizliğinden” dem vuruluyor.

Ortak Avrupa Projesi tehlikede
Soruna farklı bir açıdan bakan diğer bir grup, krizin Yunanistan ’a mahsus olmadığı, Avrupa Birliği projesini temellerinden sarsacak derinlikte olduğu görüşünde. Bunlara göre krizin temelinde iddia edilenin aksine Yunanlıların “tembel” olması yatmıyor. Çünkü Avrupa Birliği içinde haftalık mesai saatleri açısından Avusturyalılardan sonra en çok çalışan toplum Yunanlılar. Yunanistan başta olmak üzere, İspanya , Portekiz ve İrlanda’nın zor durumda olmasının nedeni ortak para birimi Euro ’ya geçilmesi sonrasında bu ülkelerin Almanya ve Fransa gibi gelişmiş ekonomilere karşı rekabet etme güçlerini kaybetmeleri. Dolayısıyla borçların geri ödenmesine odaklanmış kemer sıkma tedbirlerinin geçici olduğunu, bu ülkelerin tekrar ayağa kalkabilmeleri için Avrupa Birliği tarafından yapılacak teşviklerle yatırımların canlandırılması gerektiğini söylüyorlar. Çözüm önerileri İkinci Dünya Savaşı sonrasında yıkılmış Avrupa’yı canlandıran Marshall Planı’nın benzeri bir yardım paketinin oluşturularak sanayi ve üretimin tekrar canlandırılması. Eğer yatırım atağı başlatılmazsa Yunanistan ekonomisinin iflas edeceğini, krizin domino etkisi yaratarak Euro bölgesinin çöküşüyle sonuçlanacağının altını çiziyorlar.
Brüksel ekonomik krizden çıkış için Yunanistan ’a yıllardır yüksek faizle borç vermiş Avrupa bankalarının alacaklarının ödenmesini şart koşuyor. Almanya borçlanma için Euro ’ya yıllık yüzde 4 faiz öderken, Yunanistan uluslararası bankalara yüzde 10 faiz ödemek zorunda. Kısaca finans kuruluşları Atina’nın yüksek faizle katlanarak artan borcunun ileride ödenemeyecek boyutlara ulaşacağını bilmelerine rağmen yıllardır kâr oranlarından feragat etmeyi göze almadılar. Ancak şimdi Yunan ekonomisi iflasın eşiğine gelince Avrupa Birliği ve IMF’yi devreye sokarak alacaklarını tahsil etmenin telaşına düştüler. Son bir yılda Atina’nın aldığı 110 milyar Euro ’luk yardımın tamamı ülkenin bankalara olan borcunu ödemek için kullanıldı. Yani Avrupa Birliği ve IMF Yunan halkını değil bankaları kurtardı. Bugün gelinen noktada Yunanistan kredi notu açısından dünyanın en kötü durumda olan ülkesi. Pakistan ve Madagaskar’dan bile daha riskli olarak görülen Atina’ya bankalar kredi musluklarını kapattılar.

“No pasaran”
Aylardır çıkış yolu arayan Yunan halkıysa Avrupa Birliği ve uluslararası finans kurumlarının ekonomik krizi adeta bir Yunan tragedyasına çevirmesini şaşkınlık ve öfkeyle izliyor. Ekonominin içine düştüğü krizin sorumlusu olarak gösterilen Yunanlılar, önlerine konulan 350 milyar Euro ’luk borç faturasını ödemeyi reddediyor. Bir yandan son 20 yılda siyasetçilerin yolsuzlukları ve Euro ’ya geçilmesi nedeniyle sürekli artan borçları neden biz ödeyelim diyorlar. Diğer yandan da kendi kaderlerini kendileri belirlemek için genel grevler yaparak ekonomik ve siyasi dayatmalara karşı toplumsal muhalefeti örgütlemeye çalışıyorlar. İstedikleri önlerine “kurtuluş” reçetesi olarak konulan kemer sıkma önlemlerinin referanduma sunulması. Avrupa Birliği ve bankaların baskısı altındaki hükümetin halkın çıkarlarını savunmadığını, gelecekle ilgili alınacak kararların bütün toplum tarafından verilmesi gerektiğini söylüyorlar.
Son 30 yılda Avrupa Birliği üyesi olan Yunanistan , gerek ortak para birimi Euro ve yanlış ekonomi politikaları gerekse rüşvet ve yolsuzluğa batmış siyasetin neticesinde iflasın eşiğinde duruyor. Bugün ülkenin toplam borcundan her Yunan vatandaşının hesabına 30 bin Euroluk (yaklaşık 70 bin liralık) fatura çıkıyor. Gelinen noktada Yunan halkıysa çoğunluğu Avrupa bankalarına olan bu borcu ödememekte kararlı. Bandista müzik grubunun komşudaki ekonomik ve siyasi sorunların sorumlusu olarak gösterdiği Batıyı Babilon olarak nitelendirdiği ve eleştirdiği şarkısındaki gibi Yunanlılar da son dönemde meydanlarda benzer sloganları atıyor: “Lakin Atina’da bu kez işlemedi tiyatro; bu sefer de sen yan, yan Babilon!”


Erdogan’s Winning Hand (AlJazeera)

Unprecedented prosperity makes AKP seemingly unbeatable, but concerns over ‘Putinisation’ of Turkish politics linger.

A platform of unprecedented economic growth and greater regional influence should propel the ruling Justice and Development Party (AKP) of Turkish prime minister Recep Tayyip Erdogan to a third term in parliamentary elections on June 12.

But an intense campaign, fought by 15 parties of which only three could end up in parliament, has been darkened by accusations over the jailing of hundreds of government opponents allegedly linked to a secret nationalist conspiracy, and concerns that the country could be drifting towards Kremlin-style authoritarian rule.

Erdogan’s AKP, in power since 2002, is expected to win a third consecutive term with upwards of 40 per cent of the vote, according to opinion polls, and form a majority government with around 300 MPs out of 550.

Whereas European countries such as Greece, Portugal and Spain are struggling with debt crises and sluggish economies, in 2010 Turkey became the fastest growing economy in Europe with 8.9 per cent GDP growth. Since 2002, GDP per capita tripled from $3,500 to $10,079. This economic achievement has allowed Ankara to follow a more assertive foreign policy.

Under AKP rule, Turkey’s foreign policy, based on foreign minister Ahmet Davutoglu’s strategy of “zero problems with neighbours”, sought to establish improved diplomatic, economic and cultural ties with all neighbouring countries.

Ankara initiated visa-free travel with countries in the region from Russia to Libya, and increased trade with its neighbours from $5 billion in 2002 to $16 billion in 2010. During the ‘Arab Spring’, Turkey has been a source of inspiration for the masses in the Middle East due to its political stability and democracy. But there is also a dark side to this rosy picture.

Over the past four years, several hundred journalists, academics, politicians and military officers have been jailed as part of an investigation dubbed ‘Ergenekon’, allegedly a secret secular nationalist organisation with the objective of toppling the AKP government.

Whereas Erdogan portrays the investigation as a crucial step in eliminating the military’s traditional tutelage over Turkish democracy, opposition parties accuse the AKP government of manipulating Ergenekon to silence opposition in politics and the media.

At present, 57 journalists are in prison in Turkey and, according to international press watchdog Reporters Without Borders, Turkey ranks 138th among 178 countries, only two steps above Russia. Some of the arrested suspects have been in jail for years without charge, raising concerns about the emergence of civil authoritarianism and the ‘Putinisation’ of Turkey.

One of the latest issues that has further polarised relations between the government and the opposition is the resignation of 10 senior politicians of the Turkish nationalist party, the MHP, as a result of the release of videos portraying them engaging in extramarital affairs.Watch Full Movie Online Streaming Online and Download

According to the opposition, this alleged smear campaign and illegal tapings required long-term planning and sophisticated surveillance that could only have been orchestrated by the government’s security and intelligence services.

The leader of the MHP, Devlet Bahceli, pointed the finger at the religious Gulen movement, whose followers support the AKP government and are believed to dominate the police forces.

According to recent polls, the MHP’s share of the vote is around 13 per cent. The impact of the sex scandal could therefore be decisive on June 12 if the party slips below the 10 per cent threshold for a party to enter parliament – the highest in Europe.

In that eventuality, the MHP would find itself out of parliament and most of its 72 seats would be absorbed by the AKP. That would allow Erdogan to form the super-majority required to change the constitution and transform the political system from a parliamentary to a presidential republic.

Last year, the leader of the main opposition party, Deniz Baykal, also resigned after a video was released showing him in an affair with a female member of parliament from his party. That sex scandal brought Kemal Kilicdaroglu, who was born in the reclusive eastern Anatolian city of Tunceli, populated by Kurds and Alevis, into the leadership of the secularist and nationalist CHP, which was established by Mustafa Kemal Ataturk in 1923.

During the past year, Kilicdaroglu purged hardline Kemalists from the party and moved the CHP from a reactionary political line defending secularism against the “growing Islamic threat” of the AKP to a more liberal stance. Kilicdaroglu promised to end the suppression of the press and grant more political and cultural rights to the Kurds.

Moreover, by pledging a family insurance scheme that would distribute $350 per month to low income families, the CHP aimed to increase its electoral appeal. The CHP’s election slogan of “Turkey will breathe freely” reflects the fundamental change introduced by Kilicdaroglu’s leadership. The CHP is expected to win 30 per cent of the votes, signalling almost a 50 per cent increase on its 21 per cent share of the vote in 2007.

The fourth important political actor is the Kurdish Peace and Democracy Party (BDP). The BDP has declared its support for 61 candidates – each standing as an independent to circumvent the 10 per cent party threshold – and is expecting to have at least 30 of them elected to parliament.

The opening of Turkey’s first state-run Kurdish television and mushrooming private Kurdish television and radio reveal a more relaxed environment for Kurds compared to the repressive years of the 1990s. However, there are still numerous thorny issues such as the demand to move PKK leader Abdullah Ocalan, in custody since 1999, from prison to house arrest, the question of greater autonomy for the Kurdish region, and education in the Kurdish language.

Turkish politics will be probably more polarised and divisions between political parties will deepen in the run-up to Sunday’s vote. This confrontational political environment could be the major obstacle in forming the consensus needed in order to establish a new constitution after the election that would address the central issues of minority rights, freedom of the press, religious reforms, and civil-military relations.